Ze względu na to, że program Mój Prąd oficjalnie się zakończył, wiele firm i inwestorów w branży OZE stanęło przed poważnym pytaniem: co dalej? Z jednej strony to ryzyko utraty impulsu inwestycyjnego, z drugiej konieczność adaptacji do nowej rzeczywistości rynkowej. W tym artykule przyjrzymy się, jakie konsekwencje niesie zakończenie programu dla sektora prosumenckiego i jakie scenariusze rozwoju widzimy na najbliższe lata.
Jak wygląda rynek po zakończeniu Mój Prąd 6.0
Ostatnia edycja programu zakończyła się w połowie września 2025 roku. Zainteresowanie było rekordowe. Zgłoszono nie tylko instalacje fotowoltaiczne, ale również ponad 74 tysiące magazynów energii elektrycznej i prawie 20 tysięcy magazynów ciepła. To dowód na to, że rynek dojrzewa i coraz więcej osób myśli o kompleksowych rozwiązaniach, a nie tylko o samych panelach. Warto podkreślić, że udział zgłoszeń dotyczących magazynów energii wyniósł około 60 procent. Jeszcze kilka lat temu taki wynik byłby trudny do wyobrażenia.
Na koniec lipca 2025 roku w Polsce działało już prawie 1,6 miliona prosumentów, a moc zainstalowana w mikroinstalacjach sięgała 13,28 gigawata. Oznacza to, że Polska stała się jednym z największych rynków prosumenckich w Europie. Bez wątpienia program Mój Prąd miał w tym udział, ponieważ to właśnie dotacje były impulsem, który przyciągał tysiące rodzin do inwestycji w energię odnawialną.
Zakończenie naboru nie oznacza jednak, że wsparcie dla prosumentów całkowicie zniknęło. NFOŚiGW zapewnia, że ocena złożonych wniosków trwa i wszystkie złożone aplikacje będą rozpatrzone. Co więcej, przedstawiciele instytucji podkreślają, że planowane są kolejne działania wspierające energetykę prosumencką, choć nie ma jeszcze szczegółów, jak będą wyglądały i kiedy zostaną wdrożone.
Jakie konsekwencje poniesie branża OZE
Dla wielu klientów zakończenie programu to sygnał, że inwestycja może być mniej atrakcyjna. Dotacja często skracała czas zwrotu nawet o kilka lat, a jej brak sprawia, że część osób wstrzyma się z decyzją. Oznacza to możliwe spowolnienie liczby nowych instalacji, szczególnie wśród osób, które traktowały fotowoltaikę przede wszystkim jako szybki sposób na oszczędności.
Dla firm instalacyjnych to wyzwanie. Konkurencja cenowa będzie silniejsza niż dotychczas. Ci, którzy opierali swoją sprzedaż tylko na obietnicy „paneli z dotacją”, mogą mieć kłopot z utrzymaniem płynności. Rynek stanie się bardziej wymagający i klienci będą oczekiwali przejrzystych kalkulacji, pokazujących opłacalność inwestycji bez wsparcia publicznego.
Warto też zauważyć, że zakończenie programu nie oznacza końca rozwoju magazynów energii. Wręcz przeciwnie. Wprowadzone w sierpniu 2024 roku przepisy wymuszające montaż magazynu w nowych instalacjach przyłączeniowych sprawiają, że ten segment rynku będzie się rozwijał niezależnie od dotacji. To zmienia optykę całej branży i przesuwa akcent z prostego montażu paneli na budowanie kompleksowych systemów energetycznych: panele, magazyny, pompy ciepła, systemy zarządzania energią.
Rynek będzie się również konsolidował. Słabsze podmioty, które nie zdążyły zdywersyfikować oferty, mogą wypaść z gry. Z kolei firmy inwestujące w jakość, serwis i innowacje mają szansę umocnić pozycję.
Możliwe scenariusze rozwoju po Mój Prąd
Widać trzy potencjalne kierunki. Pierwszy scenariusz to wprowadzenie nowego programu dotacyjnego w zmienionej formule. Ministerstwo klimatu zapowiada, że nowe rozwiązania mogą wejść w życie od 2026 roku. Program prawdopodobnie będzie lepiej dopasowany do realiów rynku, być może zróżnicowany regionalnie lub skoncentrowany na systemach hybrydowych łączących fotowoltaikę z magazynem energii czy pompą ciepła. Zamiast masowych dopłat do paneli większe znaczenie mogą mieć mechanizmy wspierające autokonsumpcję i odciążanie sieci, co wpisuje się w politykę energetyczną UE.
Drugi scenariusz to przesunięcie wsparcia z dotacji na inne instrumenty. Mogą to być ulgi podatkowe, preferencyjne kredyty, leasingi lub systemy premiujące elastyczność, takie jak taryfy dynamiczne czy dopłaty za udostępnianie magazynów energii. Takie rozwiązania sprawdzają się w wielu krajach Europy Zachodniej i są stabilniejsze niż okresowe programy dotacyjne. Dla klientów oznaczają przewidywalność, a dla państwa lepszą kontrolę wydatków publicznych.
Trzeci scenariusz to okres przejściowej niepewności. Brak decyzji o nowych programach może wyhamować rynek, część klientów wstrzyma inwestycje, a banki będą ostrożniejsze w finansowaniu. Firmy instalacyjne będą musiały elastycznie reagować i budować wartość dodaną poza dotacjami. Dla niektórych to trudność, ale też szansa na wyróżnienie się jakością usług czy eksperckim doradztwem.
Jakie wnioski warto wyciągnąć
Zakończenie programu Mój Prąd nie jest końcem energetyki prosumenckiej w Polsce, ale momentem przełomowym, który wymusza dojrzalsze podejście do inwestycji. Rynek przestaje być napędzany wyłącznie dotacjami, a zaczyna koncentrować się na realnej wartości ekonomicznej i technologicznej. Klienci coraz częściej szukają całościowych rozwiązań zamiast samych paneli. Fotowoltaika połączona z magazynami energii, pompami ciepła czy inteligentnym zarządzaniem staje się standardem. To podejście nie tylko zwiększa niezależność, ale również skraca realny czas zwrotu inwestycji. Firmy, które to dostrzegą, będą miały przewagę.
Magazyny energii zaczynają pełnić centralną rolę w ofercie firm OZE. Wynika to nie tylko z wymogów formalnych, ale także z praktycznych korzyści, jakie dają prosumentom. Zwiększona autokonsumpcja, stabilność zasilania i bezpieczeństwo w przypadku przerw w dostawie to tylko część z nich. W przyszłości dojdzie możliwość udziału w rynku usług elastyczności, co stworzy zupełnie nowy strumień przychodów. Oznacza to, że nawet bez dużych programów dotacyjnych magazyny pozostaną atrakcyjne. Firmy, które postawią na tę technologię, mogą liczyć na stabilny rozwój.
Kluczowym wyzwaniem dla branży jest uniezależnienie się od jednego programu. Dotacje pojawiają się i znikają, a strategie oparte wyłącznie na nich zawsze będą ryzykowne. Konieczne staje się pokazywanie klientom rzetelnych wyliczeń i transparentnych symulacji zwrotu z inwestycji. Edukacja i jasna komunikacja będą miały znaczenie równe atrakcyjnej cenie. Firmy, które potrafią przekonać klienta wiedzą i przejrzystością, zbudują trwałą pozycję. To właśnie takie podejście pozwoli przekształcić prosumencką energetykę w stabilny sektor, odporny na zmiany regulacyjne i wahania polityczne.
Podsumowanie
Zakończenie programu Mój Prąd to nie koniec rozwoju prosumenckiej energetyki w Polsce, ale ważny sygnał do zmian. Rynek musi wejść na wyższy poziom dojrzałości i nauczyć się funkcjonować bez bezpośredniego wsparcia dotacyjnego. Kluczowe będzie budowanie kompleksowych rozwiązań obejmujących fotowoltaikę, magazyny energii i systemy zarządzania. Firmy, które postawią na edukację klientów i transparentne kalkulacje opłacalności, zyskają przewagę konkurencyjną.
Nadchodzące lata mogą przynieść nowe mechanizmy wsparcia, ale nie można na nich opierać całej strategii. To elastyczność i długoterminowe myślenie zdecydują, kto odniesie sukces w nowej rzeczywistości energetyki prosumenckiej.
